کانون محیط زیست دانشگاه برگزار کرد:
وبینار «رویکردهای زیستبومی در حفاظت از تالابهای بین المللی»
به مناسبت پنجاهمین سالگرد کنوانسیون بین المللی رامسر و روز جهانی تالابها، نشست علمی-آموزشی با موضوع «رویکردهای زیستبومی در حفاظت از تالابهای بین المللی ایران» به صورت وبینار مجازی روز سه شنبه ۱۴ بهمن ماه، با حضور علی ارواحی مشاور مدیریت زیستبومهای تالابی و با همکاری تشکلهای دانشجویی محیط زیست برگزار شد.
به مناسبت پنجاهمین سالگرد کنوانسیون بین المللی رامسر و روز جهانی تالابها، نشست علمی-آموزشی با موضوع «رویکردهای زیستبومی در حفاظت از تالابهای بین المللی ایران» به صورت وبینار مجازی روز سه شنبه ۱۴بهمن ماه، با حضور علی ارواحی مشاور مدیریت زیستبومهای تالابی و با همکاری تشکلهای دانشجویی محیط زیست برگزار شد.
به گزارش مفدا بهشتی- ارواحی در این نشست در مورد ارزش و کاربردهای تالاب اظهار کرد: «از جمله خدمات مهم تالابها تأمین غذای مردم ساکن اطراف تالابها، استفادهی تفریحی و گردشگری، تعدیل خردهاقلیمها، حفاظت از تنوع زیستی، ذخیرهی کربن و کنترل پدیدهی گازهای گلخانهای، ایجاد تمدنها، حفظ ارزشهای فرهنگی، جذب آلایندهها که یکی از پتانسیلهای طبیعی تالابهاست، کنترل سیلابها و خشکسالی، همچنین تأمین آب است.»
وی در ادامه مهمترین مشکل تالابها را توسعهی ناپایدار، الگوی ناپایدار معیشت و فقدان رویکردهای جامعنگر، مدیریت نامناسب منابع آب و رقابت در برداشت، تحمیل همهی فشارها بر آنها، فقدان برنامهی سازگار با تغییرات اقلیمی مانند خشکسالی و مدیریت نامناسب آن، تغییرات کاربری زمینهای سطح حوزهی آبریز، بالا بودن میزان رسوبات جریان آبهای سطحی و ورود گونههای غیربومی و مهاجم بیان کرد.»
مشاور مدیریت زیستبومهای تالابی، درمورد مدیریت زیستبومی اذعان کرد: «مدیریت اکوسیستمی راهبردی برای مدیریت جامع زمین، آب و منابع زیستیست که به دنبال حفاظت و پایداری بهرهبرداری خردمندانه است و مردم و حیات آنها در مرکز تصمیمگیری و حفاظت قرار میگیرد. دلیل عمدهی تفاوت آن با روشهای حفاظتی سنتی نیز همین مسأله است و این که اگر تصمیمگیران و جوامع محلی از اهمیت و ارزش تالابها آگاه شوند، و در مؤلفههای کلیدی طرحهای مدیریتی دخالت داده شوند، از مدیریت پایدار تالابها حمایت خواهند کرد.»
ارواحی در ادامه، حفاظت از زیست بومها در محدوده کارکرد آنها، جلب مشارکت تمامیِ دست اندرکاران همراه با تسهیم منافع، طرح حفاظت از محیط زیست در جایگاه یک انتخاب اجتماعی، تمرکززدایی با استفاده از مدیریت مشارکتی، بهکارگیری تمامی شکلهای اطلاعات مرتبط و در نهایت مقایسهی حوزهی آبریز همراه با بررسیِ اثرات توسعه در حوزههای مجاور را از اصول رویکردهای زیستبومی برشمرد.
وی در ادامه ۵گام استقرار رویکرد زیستبومی را به این ترتیب مطرح کرد: «گام اول، تحلیل ذینفعان، ظرفیتسازی و جلب مشارکت عمومیست؛ گام دوم، تدوین برنامهی مدیریت جامع تالاب با مشارکت تمامیِ ذینفعان؛ گام سوم، تصویب و ابلاغ برنامهی مدیریت در بالاترین مرجع حاکمیتیست؛ گام چهارم، فعالسازی ساختارهای بینبخشی مدیریت تالابها به منظور اجرای برنامهی مدیریت و گام نهایی، اجرای برنامههای مدیریت و پایش و ارزیابی مداوم است.»
مشاور مدیریت زیستبوم های تالابی، با بیان اینکه در رویکرد سنتی تنها مناطق و گونههای حفاظتشده بدون توجه به مسایل اجتماعی با هدف حفظ وضع موجود مدنظر بود، افزود: «با پیش گرفتن رویکرد زیستبوم جامعنگر با مدیریت کل اکوسیستم، حفظ کارکردهای اکوسیستم، توجه به مسایل اجتماعی و به اشتراک گذاشتن منافع، مدیریت غیر متمرکز و درنهایت تعادل بین حفاظت و بهرهبرداری خردمندانه و پایدار را خواهیم داشت.»
وی با طرح این نکته که برنامه مدیریت تالابها بهندرت و محدود اجرایی شده و همچنان شاخص پایداری تالابها بهبودی چندانی نداشتهاست، اظهار داشت: «پایین بودن سطح آگاهی و مشارکت ذینفعان جزو عوامل اصلی تخریب تالابها به شمار میروند. همچنین آموزش و اطلاعرسانی در صورتی که به تغییر نگرش، باور و رفتار ذینفعان حوزه بینجامد، کارآمد است و وضعیت را بهبود خواهد داد که انجام برنامههای غیر منسجم بدون قابلیت پایش و ارزیابی تنها شاید بتواند برای برخی از گروههای هدف نتیجه مطلوب داشته باشد و در انتها آگاهی و درک ارزشهای تالاب و ضرورت مقابله با تهدیدهای موجود، میبایست بخشی از مهارتهای پایهی ساکنان هر اقلیم باشد که این مهم، جز با تدوین و اجرای برنامهی سیپا ممکن نخواهد بود.»
ارواحی اهداف برنامهی سیپا را اطمینان از تداوم مشارکت دست اندرکاران در حفاظت و بهرهبرداری درست از تالابها و تقویت مدیریت یکپارچهی تالابها، اجرای اقدامات مربوط به افزایش آگاهیها ذیل یک برنامهی مدون و منسجم، تقویت ارتباط بین بخشی و همکاری سازمانها، نهادها و جوامع محلی در قالب برنامهای مدون، افزایش سطح مسؤولیتپذیری برای حفاظت از تالابها و در نهایت ایجاد یک بستر مناسب برای اجرای هر چه مؤثرتر برنامههای مدیریتی تالابها دانست.
وی در انتها افزون بر پاسخگویی به پرسشهای حاضران در وبینار، مشکلات موجود را در راه رسیدن به حفاظت کارآمد از تالابها بار دیگر به صورت جامعتر یادآوری کرد.
گفتنیست کنوانسیون رامسر یکی از نخستین معاهدات بینالمللی حوزهی محیط زیست است که در ۱۳۴۹در شهر رامسر به منظور حفاظت از تالابها امضا شد و تاکنون 2413 سایت تالابی در این کنوانسیون به ثبت رسیدهاند که ۲۵تالاب ایران هم در آن قرار دارند. هماکنون مقر دایمی کنوانسیون در گلند سوییس است و ۱۷۱کشور عضو آن هستند.
انتهای پیام
کد خبرنگار 110112
لینک کوتاه
کد خبر194793
نظر