به گزارش روابط عمومی معاونت دانشجویی و فرهنگی دانشگاه به نقل از  گروه تحلیل ایرنا، ده ها کشور جهان نمایندگان ارشد خود را برای شرکت در دومین نشست جامع مربوط به ابتکار مهم و فراقاره ای چین در ایجاد «جاده ابریشم جدید» به پکن گسیل کردند. هیات هایی از 110 کشور از جمله ایران برای بررسی راه های همکاری جمعی در پروژه «یک کمربند، یک جاده» که از آن به عنوان جاده ابریشم نوین هم یاد می شود در این کنفرانسی شرکت کردند. برخی این کنفرانس را از نظر بزرگی به نشست های مجمع عمومی سازمان ملل تشبیه کرده اند.
این نشست در شرایطی روز شنبه گذشته پایان یافت که به گفته «شی جی پینگ» رئیس جمهوری چین در خلال مذاکرات سه روزه، توافقات اقتصادی جدیدی به ارزش ۶۴ میلیارد دلار به امضا رسید.

** چین؛ محور اصلی جاده ابریشم
از حدود 110 کشوری که نمایندگان خود را به این نشست فرستاده بودند بیش از 35 کشور در سطح رئیس جمهوری و نخست وزیر در آن حضور یافتند. اگرچه رئیس جمهوری روسیه و نخست وزیر ایتالیا از مهمترین چهره های این نشست بودند اما مشارکت ایتالیا به عنوان نخستین کشور پیشرفته (عضو گروه 7) در این ابرپروژه توجه ها را بیشتر از دیگر موضوعات جلب کرد.
پکن از سال 2013 مرحله اجرایی این طرح را آغاز کرد و در دو سال اخیر بیشتر تمرکز سیاست خارجی خود را به پروژه فوق اختصاص داد. تکمیل این پروژه بزرگ بیشتر از ۶۰ کشور از شرق آسیا تا غرب اروپا را تحت پوشش قرار می دهد و با توجه به سهم عمده این کشورها در اقتصاد و جمعیت جهان، بیشتر از نیمی از اقتصاد جهان را در بر خواهد گرفت. علاوه بر ایتالیا، تاکنون کشورهای آلمان و فرانسه هم مراحل آغازین مشارکت در این پروژه را پیموده اند و گفته می شود در نهایت 19 کشور اروپایی در این پروژه همکاری خواهند کرد.
خبرگزاری فرانسه در گزارش خود این پروژه را برخلاف ادعاهای مقام های ارشد پکن به شدت به نفع چین می داند. گفته می شود از سال 2013 چین حدود ۸٠ میلیارد دلار در پروژه ‌های این طرح سرمایه ‌گذاری کرده و برای انجام آن حدود 200 میلیارد دلار وام داده است. اما در مقابل از زمان اجرای طرح، حجم تجارت چین با کشورهای حاضر در کمربند از 6000 میلیارد دلار بیشتر شده است.
نشریه «فورچون» ضمن ارائه آماری مشابه آورده است در چند سال اخیر شرکت های چینی بیشتر پروژه ها را در اختیار گرفتند. این بنگاه ها با مشارکت در این کمربند بیش از 2 میلیارد دلار برای دولت پکن درآمد مالیاتی و 300 هزار شغل جدید را ایجاد کردند.
حساسیت از آن جهت نسبت به اهداف تجاری چین بیشتر شده است که حجم صادرات از چین نسبت به واردات به چین به شدت متفاوت است. بررسی قطارهایی که در خط ریلی از چین به اروپا حرکت می کنند نشان می دهد معمولا حدود 95 درصد از قطارهایی که از چین حرکت می کنند پُر هستند و در مقابل تنها حدود 70 درصد قطارها به سمت چین کالا حمل می کنند.

** نگرانی ها به اهداف پکن
چین با ساخت جاده ابریشم نوین تلاش دارد تا با ایجاد یک مسیر ارتباطی میان آسیا، اروپا و آفریقا، مسیر ارتباطی خود با جهان را تسهیل کند. این پروژه بزرگ فراقاره ای از دو جهت مورد انتقاد کشورها قرار گرفته است؛ نگرانی از اهداف پشت پرده پکن برای گسترش نفوذ ژئوپلیتیکی در جهان از مهمترین موضوعاتی است که واشنگتن و برخی از قدرت های جهانی آن را بازتاب می دهند. از طرف دیگر روند تامین اعتبار پروژه ها در دیگر کشورها از سوی بانک های چینی هم مورد توجه دولت ها قرار گرفته است. این تردید وجود دارد که اقدامات پکن به صورت برنامه ریزی شده و با هدف بدهکارسازی دیگر کشورها صورت می گیرد.
تامین اعتبار چندصد میلیارد دلاری این پروژه ها در کنار تاسیسات زیربنایی وابسته به آن، نگرانی کشورهای غربی به ویژه ایالات متحده را در زمینه اهداف واقعی پکن برای افزایش نفوذ جهانی و کنار زدن آمریکا به عنوان قدرت برتر اقتصادی و سیاسی جهان را برانگیخته است.
به رغم انتقادهایی که به پکن در زمینه تبعات وام دهی به کشور ها و بدهکارسازی آن ها مطرح شده، توجیه مقام های چینی آن است که پکن با هزینه های خود زیرساخت هایی را برای کشورها ایجاد می کند که نیازمند آن هستند، بنابراین هر دو طرف از آن بهره مند می شوند و این یک ابتکار برد-برد است.
مقام های چینی در همان روز ابتدایی این نشست و با بالا گرفتن انتقاد ها به روند وام دهی پکن به کشورهای در حال توسعه اعلام کردند که متعهد هستند تا در روند وام دهی، شرایط را به گونه ای تعیین نکنند که کشورها برای بازپرداخت آن دچار مشکلات حاد شوند.
از سوی دیگر بیشتر کشورهای غربی هنوز به این طرح با دیده تردید می نگرند و به همین دلیل بسیاری از آن ها در سطوح پایین در نشست حضور داشتند. روزنامه «دیلی تلگراف» در گزارشی از پروژه جاده ابریشم جدید چین آورد که واشنگتن مجبور خواهد شد تا در این پروژه با پکن کنار بیاید و همکاری کند.
نشریه «فورچون» نیز اعتقاد دارد ایالات متحده نباید خود را از این کمربند اقتصادی کنار بکشد. این دو کشور که بزرگترین اقتصادهای جهان هستند راهی جز همکاری در این پروژه بلندپروازانه ندارند.
ایالات متحده اکنون خود را در کنار این پروژه نگاه داشته و با این کار از فرصت هایی که جاده ابریشم جدید ایجاد می کند خود را محروم ساخته است. طبق چنین تحلیلی اقدام آمریکا باعث می شود تا جهان هم از ابتکارات و توانایی صنعتی ایالات متحده محروم بماند.
با این وجود در دوره ای که واشنگتن خود را از این پروژه کنار می کشد شرکت های آمریکایی در پروژه های نفت و گاز و انرژی پاک و حتی ایجاد زیرساخت های تجاری در اطراف مسیر با کشورها مشارکت می کنند. «سیتی بانک» هم فعالانه در تامین مالی برخی پروژه ها همکاری می کند.

** جاده ابریشم زمینه ای برای ارتباط و توسعه
در کل دیدگاه ها به این پروژه مثبت است و اگر نیاتی که پکن برای این ابتکار بر می شمرد اجرایی شود می تواند تغییراتی شگرفی را در مسیر توسعه کشورهای مسیر ایجاد کند. طبق تحلیل رسانه ها نکته اساسی برای موفقیت و محبوبیت این ابتکار آن است که بر موضوع توسعه تمرکز کرده است. چینی ها خوب می دانند که توسعه مادر همه مسائل کشورها است و در این راستا نخستین گام آن ایجاد جاده و زیرساخت است. به همین دلیل آن ها هم بر موضوع حمل و نقل تمرکز کرده اند.
حکمت سنتی چین می گوید که یک مرد فاضل همراه خود دیگران را هم به سمت سعادت می برد. اکنون اقتصاد چین از مرحله رشد سریع به توسعه ای باکیفیت در حال حرکت است و ادعا دارد که همکاری دیگر کشورها در پروژه را با هدف توسعه می طلبد. از نگاه پکن این پروژه به گونه ای طراحی شده است تا قواعد و هنجارهای عرصه روابط بین الملل را با مدل های اجرایی و رویه های تجاری انطباق دهد.
با این حال منتقدان بر این باورند جاده ابریشم نوین در پشت پرده اهداف و برنامه های راهبردی را در سطح کلان دنبال می کند. ایجاد جامعه ای با آینده مشترک برنامه ای است که طی این پروژه با ابزار افزایش ارتباطات پیگیری می شود.