به گزارش مفدا بهشتی به نقل از  گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، شانزدهمین هفته تئاتر امسال از هفتم تا پانزدهم اردیبهشت ماه برگزار می شود و با جشن های خانه تئاتر همراه است. این جشن ها در 2 فضای بیرونی و درونی در مجموعه های خانه هنرمندان، خانه تئاتر و تئاتر شهر و تماشاخانه های سنگلج و سپند و پردیس تئاتر خاوران اجرا می شوند و اختتامیه آنها هم در پانزدهم اردیبهشت ماه جاری در برج میلاد برگزار خواهد شد.
در این دوره از جشن های هفته تئاتر، 150برنامه مختلف با حضور نزدیک به800 هنرمند اجرا خواهد شد. امسال در هفته تئاتر نمایش هایی نیز در تماشاخانه سنگلج به روی صحنه می‌ رود که برای عموم علاقه‌ مندان تئاتر رایگان خواهد بود.همچنین با همراهی موسسه هنرمندان پیشکسوت از 30 هنرمند پیشکسوت تجلیل خواهد شد. 

** آیا تجلیل از بزرگان تئاتر کمکی به حل مشکلات می کند؟
امسال نکته مهم در برگزاری هفته تئاتر، مزین بودن هر یک از روزهای این هفته به نام یکی از بزرگان تئاتر کشور است. «محمودرضا رحیمی» دبیر هفته تئاتر در نشست رسانه‌ ای شانزدهمین دوره جشن ‌های خانه تئاتر که روز دوشنبه دوم اردیبهشت ماه در ساختمان جدید خانه تئاتر برگزار شد، در این باره به خبرنگاران گفت: هر روز هفته تئاتر را به نام یکی از بزرگان تئاتر کشور نامگذاری کرده‌ایم که به ترتیب به نام عباس جوانمرد، بهرام بیضایی، ژاله علو، علی نصیریان، پری صابری، محمود دولت آبادی و ایرج راد نامگذاری شده است.
پیشتر نیز «محمدجواد حق شناس» رییس کمیسیون فرهنگی شورای شهر تهران، با اشاره به همکاری این کمیسیون با شهرداری و خانه تئاتر برای تجلیل از هنرمندان عرصه تئاتر در هفته تئاتر گفته بود: کمیسیون فرهنگی شورای شهر، به پیشنهاد ایرج راد و خانه ‌تئاتر مبنی بر نامگذاری خیابان محل سکونت خانواده مشایخی به نام این هنرمند عمل خواهد کرد و در آینده‌ ای نزدیک خیابان «ج» به خیابان «جمشید مشایخی» تغییر خواهد یافت. به گفته وی روند نامگذاری خیابان ها به نام اهالی فرهنگ و هنر روندی ادامه دار خواهد بود.
گرامیداشت بزرگان تئاتر از سوی متولیان فرهنگی و نهادهایی چون شورای شهر با اقداماتی چون نامگذاری خیابان ها به نام این بزرگان، اگرچه تصمیمی به جا و درست است اما باید دید که می تواند نقطه عطفی برای سامان بخشی به دیگر معضلات عرصه تئاتر در آینده نزدیک باشد!
حوزه تئاتر این روزها با وجود وعده های پیشین دولت در خصوص کمک به آن با چالش های فراوانی دست به گریبان است؛ چالش هایی که عرصه را برای اهالی آن تنگ کرده و آنان را از شرایط موجود ناراضی ساخته است.
تئاتر به عنوان حوزه ای مهم در عرصه فرهنگ، این روزها حال و روز خوشی ندارد و فعالانش از شرایط حاکم بر آن گله مندند.

** رنج تئاتر از نگاه های سلیقه ای و مشکلات اقتصادی
کم توجهی به حوزه تئاتر، دخالت های فراقانونی در این حوزه و نامناسب بودن شرایط اقتصادی و معیشتی اهالی آن، از جمله مهمترین چالش های حوزه تئاتر است که این روزها بر نارضایتی اهالی آن افزوده است.
این نارضایتی تا جایی است که اوایل بهمن ماه سال 97، اعضای خانه تئاتر با تجمع در ساختمان این خانه، بیانیه‌ ای را خطاب به روسای قوای سه گانه امضاء و به وضعیت اقتصادی اهالی تئاتر و تهمت‌ ها و دخالت‌ های غیر قانونی در این حوزه اعتراض کردند.
اهالی تئاتر در بخشی از بیانیه خود خطاب به روسای قوای سه گانه تاکید کردند:« با ابراز تاسف از وضعیت موجود، مسوولان محترم سه قوه مقننه، مجریه و قضاییه را به هم نشینی و گفتگو دعوت می‌ کنیم، زیرا معتقدیم نخستین و بدیهی ‌ترین حقوق جدایی ناپذیر هنرمندان تئاتر ایران که حق حیات عزت مند، حفظ شانیت و کرامت، آزادی بیان، امنیت شغلی و روانی است از سوی آن قوای محترم مغفول واقع شده است. بایسته است در این برهه حساس از زمان به جای ایجاد حس یاس، ناامیدی و سرخوردگی به گشایش، نشاط و امید همت گماشته و نیروهای دلسوز فرهنگ و هنر را به فعالیت و تلاش بیشتر دعوت کنیم.»
فعالان تئاتر در حالی در این بیانیه خواستار گشایش نشاط و امید در عرصه فرهنگ هستند که وعده های «حسن روحانی» رییس جمهوری، در سخنرانی های انتخاباتی اش در 2 دوره انتخابات ریاست جمهوری پیرامون حل مشکلات صنفی اهالی تئاتر و سینما، موجب دلگرمی هنرمندان این عرصه شد و بر امیدواری ها نسبت به حل چالش های آنان افزود؛ امیدواری هایی که حمایت جدی اهالی سینما و تئاتر از روحانی در انتخابات ریاست جمهوری را به دنبال داشت.
با این حال مشکلات اهالی تئاتر این روزها بی شمار است. از اعمال نگاه های سلیقه ای که نماد آن بازداشت و فراخواندن کارگردانان تئاتر جهت تفهیم اتهام به آنان است گرفته تا معضلات اقتصادی و معیشتی دامنگیر اهالی آن.
در کنار نگاه محدودیت آفرین حاکم بر عرصه تئاتر، بودجه تعیین شده برای تئاتر در سال 98، از مواردی است که این روزها کام اهالی این حوزه نمایشی را تلخ کرده و بر مشکلات آنان افزوده است. امسال خانواده تئاتر هنوز به رفع کاستی ‌های بیمه تامین اجتماعی نایل نشده بودند که با کسری 20 درصدی در لایحه بودجه مواجه شدند.
گفتنی است، امسال بودجه در بخش تئاتر، برخلاف سال‌ های قبل شاهد افزایش خاصی نبوده است. در لایحه بودجه سال 98، 785 میلیارد و 226 میلیون ریال (78 میلیارد و 522 میلیون تومان) به اعتبارات هزینه ‌ای هنرهای نمایشی اختصاص دارد.
در بودجه مربوط به برنامه حمایت و گسترش هنرهای نمایشی بخش‌ هایی از این زیرمجموعه با کاهش اعتبار روبرو شده‌ اند که از آن جمله به اعتبار حمایت از خانه تئاتر و راه‌ اندازی موزه می‌ توان اشاره کرد.
لازم به یادآوری است که بودجه هنرهای نمایشی برای سال گذشته ( 97) نیز 78 میلیارد و 400 میلیون تومان برآورد شده بود که البته رقم زیادی از آن به این عرصه تخصیص نیافت و هنوز هم که هنوز است، هنرمندان تئاتر بابت نمایش‌ های روی صحنه رفته شان مطالبات زیادی از اداره کل هنرهای نمایشی دارند که پرداخت نشده است.

** سخن آخر
در نگاهی اجمالی به شرایط حاکم بر حوزه تئاتر، به موانع متعددی در مسیر رشد این هنر ارزشمند بر می خوریم؛ چالش هایی که در طول سال ها، تئاتر کشور را تضعیف کرده و هنرمندان این عرصه را با بن بست های متعددی روبه رو ساخته است. بودجه اندک، فرسودگی زیربناها، کمبود سالن های نمایش و ممیزی های دست و پاگیر از جمله این مشکلات هستند که موجب شده اند تئاتر و اهالی آن این روزها حال و روز چندان خوشی نداشته باشند.
اگرچه در دولت های یازدهم و دوازدهم تلاش هایی برای بهبود حال ناخوش تئاتر صورت گرفت که مهم ترین آن تایید استقلال «خانه تئاتر» به عنوان یک سازمان فرهنگی بود، اما بسیاری از چالش های این عرصه مانند کمبودهای اقتصادی و زیرساختی در حوزه تئاتر و تصمیم سازی های موازی و سلیقه ای در آن بر قوت خود باقی است و موجب ادامه ناخرسندی اهالی تئاتر از شرایط موجود شده است.
این در حالی است که استعدادهای درخشانی در عرصه تئاتر ایران حضور دارند؛ استعدادهای ارزشمندی که در صورت بهره مندی آنان از امکانات و استانداردهای لازم، می توانند به ارتقای سطح هنر مردمی تئاتر کمک کنند و شکوفایی را برای این عرصه به ارمغان آورند.
از این رو، به نظر می رسد باید هرچه زودتر فکری به حال بهبود وضعیت تئاتر کشور کرد؛ چراکه این عرصه هنری هم علاقه مندان و هم هنرمندان واقعی زیادی دارد.
این مهم نیازمند توجه و رسیدگی جدی مسوولان به حوزه تئاتر است. برداشتن سایه نگاه های سلیقه ای از سر تئاتر و اختصاص اعتبار کافی به این حوزه از مهم ترین گام ها در این مسیر به شمار می رود.
تئاتر، هنری ارزشمند است که می تواند با انتقال مفاهیم والای انسانی و اجتماعی به مخاطب تاثیر شگرفی در مسیر آگاهی رسانی به جامعه داشته باشد. اما وضعیت کنونی تئاتر به ویژه در شهرستان ها را می توان اسفبار توصیف کرد. هنرمندان تئاتر در شهرهای کوچک از امکانات اندکی برای اجرای نمایش خود برخوردارند. نه بودجه ای در اختیار دارند و نه سالنی که مخاطب برای تماشای اثرشان در آن احساس آرامش کند.
تئاتر ایران که زمانی نه چندان دور جاذبه زیادی برای مخاطبان داشت، در چند سال گذشته به دلیل کم توجهی متولیان فرهنگی و برخورد سلیقه ای با آن، تا اندازه ای مهجور مانده و تکیده شده است. سالن های نمایش اش فرسوده و هنرمندانش بی رمقند؛ آنقدر که هشدارها و گلایه هایشان به گوش مسوولان فرهنگی نرسیده است.
هنرمندان تئاتر کشور که سال ها برای بالندگی این عرصه تلاش کرده اند و خاک صحنه خورده اند، اکنون چشم انتظار تحقق وعده های دولت برای بهبود وضعیت تئاتر هستند؛ وعده هایی که شاید با اجرای آنها روح دوباره ای در کالبد نیمه جان تئاتر دمیده شود. هفته تئاتر فرصتی است تا مسوولان و متولیان فرهنگی بار دیگر با دیدی بازتر به چالش های حوزه تئاتر بنگرند تا شاید برای نجات این عرصه هنری راهی بیابند