جمالزاده، آغازگر سبک واقعگرایی در ادبیات معاصر ایران
محمدعلی جمالزاده داستاننویس، روزنامهنگار، مترجم، منتقد ادبی، پژوهشگر، فعال سیاسی در دوران مشروطیت و پدر داستاننویسی نو و آغازگر سبک واقعگرایی در ادبیات معاصر ایران است. او در ۲۳ دی ۱۲۷۰ در اصفهان چشم به جهان گشود.
محمدعلی جمالزاده داستاننویس، روزنامهنگار، مترجم، منتقد ادبی، پژوهشگر، فعال سیاسی در دوران مشروطیت و پدر داستاننویسی نو و آغازگر سبک واقعگرایی در ادبیات معاصر ایران است. او در ۲۳دی ۱۲۷۰در اصفهان چشم به جهان گشود.
به گزارش مفدابهشتی- جمالزاده ادبیات را به میان مردم آورد و زندگی و دغدغه آنان را موضوع نوشتههایش کرد. قصهها، اصطلاحات عامیانه و مَثَلهای زبانزد مردم بنمایهی داستانهای جمالزاده را تشکیل میدهد؛ زبانش، زبان مردم است و کوشیده با لحنی طنزآمیز و طعنی حزنانگیز خُلقیات ناپسند ایرانیان را در روزگار خود آشکار سازد. او با بهرهبردن از شیوهی محاوره و استفاده از اصطلاحات و تعبیرها، سبک ادبی جدیدی را خلق کرد که بر کارِ نویسندگان پس از خود مؤثر افتاد.
جمالزاده نویسندهی پرکاری بود. افزون علاوه بر داستاننویسی، آفریدههای ارزشمندی نیز در حوزهی تاریخ ایران، ادبیات، مسایل اقتصادی، سیاسی و اجتماعی ایران دارد.
وی با داستان کوتاه «فارسی شکر است» قدم به دنیای داستاننویسی گذاشت. نخستین مجموعه داستان کوتاه او «یکی بود و یکی نبود» در سال۱۳۰۰در برلین بهچاپ رسید. کتابی که به اعتقاد بسیاری، راه نوشتنِ داستانکوتاه به سبک جدید را باز کرد. داستانهای او طنزی تلخ دارد که با آن، معایب و خصلتهای ناپسند ایرانیان را برشمرده و آن را عمدهترین مانع در مسیر پیشرفت آنان دانستهاست.
«فارسی شکر است»، «دارالمجانین»، «سر و ته یک کرباس» و «تلخ و شیرین» از مشهورترین آثار او در حوزهی ادبیات داستانیست. «تاریخ روابط روس با ایران»، «پندنامهی سعدی» (گلستان نیکبختی»، «قصه قصهها»، «بانگ نای»، «فرهنگ لغات عوامانه»، «طریقهی نویسندگی و داستانسرایی»، «سرگذشت حاجیبابای اصفهانی» و «اندک آشنایی با حافظ» از آثار دیگر او در زمینهی تاریخ، سیاست و ادبیات بهشمار میرود.
جمالزاده در ۱۶آبان ۱۳۷۶در یکی از خانههای سالمندان شهر ژنو راهی دیار ابدی شد. او طی شش دهه، هفت رمان و هشت مجموعه داستان، شامل ششصدوشش داستان کوتاه بهیادگار گذاشت. «گنج شایگان» نخستین اثرش است که بهسال۱۹۱۷م. در برلین منتشر و موجب نامآوری او شد. حضورش در جمع برلینیها و آموختن از آنها امکان چاپ نخستین آثار داستانی را نیز فراهم کرد. جمالزاده طی زندگی در برلین، روزنامهنگاری فعال است و پس از تعطیلی مجله کاوه، مقالاتی برای «نامهی فرهنگستان» نوشت. نشریهی فنی-ادبیِ علموهنر نیز با مدیریت او تا هفت شماره منتشر شد.
نظر